Lâu nay có một bộ phận dư luận ngộ nhận hoặc cố tin rằng cuộc chiến Mỹ - Việt trước năm 1975 là cuộc chiến tranh "giữa miền Bắc và miền Nam". Họ gọi các ngụy quyền Diệm-Nhu, Thiệu-Kỳ là "miền Nam Việt Nam". Hồi nhỏ chính tôi cũng tưởng như vậy do chưa biết nhiều về đề tài này.
Với những người ngộ nhận, thì phần lớn có lẽ do bị ảnh hưởng từ "chiến thuật biển người" về chiến tranh thông tin của Mỹ, khi đó tràn ngập sách báo gọi ngụy quyền của Mỹ là "South Vietnam" ("Nam Việt Nam"). Bên cạnh đó còn có một bộ phận cố tin như vậy, thậm chí có những người khi nghe tôi và người nhà nói gì tỏ ra ủng hộ cộng sản, khi họ biết chúng tôi là người miền Nam qua giọng nói, thì họ gọi chúng tôi là "dân tập kết", họ cố nghĩ, cố tưởng tượng ra rằng những người miền Nam nào mà ủng hộ cộng sản, mà không thích Mỹ, thì đều là dân tập kết. Trong khi chúng tôi chưa bao giờ đi tập kết và chưa bao giờ sinh sống ở miền Bắc.
Những người ngộ nhận hoặc cố gắng lảng tránh sự thật rằng người dân địa phương ở miền Nam ủng hộ cách mạng và quân dân miền Nam trực tiếp chiến đấu chống Mỹ-ngụy chủ yếu là những người mà lợi ích cộng sinh của họ gắn bó chặt chẽ với Mỹ-ngụy, đồng thời đối lập với lợi ích của cách mạng, của dân tộc, với mục tiêu độc lập dân tộc và thống nhất đất nước. Hoặc/và những người chủ yếu sống trong những khu vực phồn vinh giả tạo ở trung tâm Sài Gòn, mà không để ý, không biết, hoặc tránh né quan sát, nhận thức các nơi khác ở Sài Gòn và miền Nam Việt Nam, nhất là vùng nông thôn.
Vậy cuộc chiến tranh này có phải là cuộc chiến giữa miền Bắc và miền Nam hay không? Ngụy quyền Sài Gòn có phải là miền Nam Việt Nam hay không? Vấn đề này mình cũng từng đề cập sơ lược trong một số bài viết về đề tài kháng chiến chống Mỹ. Trong bài này mình muốn chú trọng nói rõ hơn về vấn đề này.